بزرگ‌ترین تولیدکنندگان کامیون در جهان: برندها، سهم بازار و نقشهٔ صنعت در سال ۲۰۲۶

سال ۲۰۲۵ برای بیشتر تولیدکنندگان غربی، سالی پرچالش بود: تقاضا در آمریکای شمالی، اروپا و برزیل به‌طور هم‌زمان کاهش یافت، تعرفه‌های جدید آمریکا (موسوم به Section 232) از پایان سال ۲۰۲۵ به این صنعت فشار آورد، و در همین حال، بازار چین با رشدی نزدیک به ۲۷ درصد در کامیون‌های سنگین، خلاف جریان حرکت کرد. هم‌زمان، صنعت شاهد دو موج بزرگ ادغام بود: ادغام هینو (زیرمجموعهٔ تویوتا) و میتسوبیشی فوسو (زیرمجموعهٔ دایملر تراک) در ژاپن، و خریداری شدن گروه آیودکوی ایتالیا توسط تاتاموتورز هند.

در ادامه، ساختار این صنعت را در پنج محور بررسی می‌کنیم: غول‌های غربی (اروپایی-آمریکایی)، تولیدکنندگان چینی، بازیگران ژاپنی، تولیدکنندگان هندی، و در نهایت جدول مقایسه‌ای سهم بازار به تفکیک منطقه.

بخش یکم: غول‌های غربی — چهار بازیگر بزرگ به‌علاوهٔ آیودکو

در دنیای غرب (خارج از چین)، عموماً از «چهار بزرگ» صنعت کامیون نام برده می‌شود: دایملر تراک، ولوو گروپ، تراتون (زیرمجموعهٔ فولکس‌واگن) و پاکار. گروه آیودکو ایتالیا نیز تا پیش از ادغام با تاتاموتورز، پنجمین بازیگر مهم اروپایی به‌شمار می‌رفت.

۱. دایملر تراک (آلمان) — رهبر جهانی از نظر درآمد

دایملر تراک که در سال ۲۰۲۱ از گروه دایملر جدا و به‌صورت مستقل در بورس فرانکفورت پذیرفته شد، همچنان از نظر گردش مالی، بزرگ‌ترین تولیدکنندهٔ کامیون و اتوبوس جهان محسوب می‌شود.

• برندهای اصلی: مرسدس-بنز (کامیون سبک، متوسط و سنگین)، فریت‌لاینر و وسترن استار (آمریکای شمالی)، فوسو (تا پیش از ادغام با هینو)، بارات‌بنز (هند)، توماس بیلت باسز و ستـرا (اتوبوس)، رایزون.
• عملکرد سال ۲۰۲۵: فروش جهانی گروه به ۴۲۲٬۵۱۰ دستگاه کامیون و اتوبوس رسید که نسبت به ۴۶۰٬۴۰۹ دستگاه در سال ۲۰۲۴، حدود ۸ درصد کاهش نشان می‌دهد. درآمد بخش صنعتی (Industrial Business) نیز از ۵۰.۷ میلیارد یورو در سال ۲۰۲۴ به ۴۵.۹ میلیارد یورو در سال ۲۰۲۵ کاهش یافت.
• در آمریکای شمالی، فروش گروه با کاهش ۲۶ درصدی به ۱۴۱٬۸۱۴ دستگاه رسید، اما دایملر همچنان رهبر بازار کلاس ۸ ایالات متحده باقی ماند.
• در اروپا، برند مرسدس-بنز تراکس بار دیگر به رتبهٔ نخست بازار بازگشت.
• فروش کامیون‌های برقی گروه با رشد قابل‌توجهی به ۶٬۷۲۶ دستگاه رسید (در مقایسه با ۴٬۰۳۵ دستگاه در سال ۲۰۲۴).

۲. ولوو گروپ (سوئد) — رهبر بازار اروپا و برزیل

ولوو گروپ، علاوه‌بر کامیون، در حوزهٔ ماشین‌آلات راه‌سازی، موتورهای صنعتی و دریایی نیز فعالیت می‌کند، اما بخش کامیون حدود ۷۱ درصد از درآمد عملیات صنعتی آن را تشکیل می‌دهد.

• برندهای اصلی: ولوو تراکس، رنو تراک، مک تراکس (Mack)، ولوو پنتا (موتور)، و از طریق شرکای مشترک، ایچر در هند (VE Commercial Vehicles) و دانگ‌فنگ در چین.
• عملکرد سال ۲۰۲۵: درآمد کل گروه ۴۷۹.۲ میلیارد کرون سوئد (معادل تقریبی ۴۳ میلیارد یورو) بود، در مقابل ۵۲۷ میلیارد کرون سال ۲۰۲۴. درآمد بخش کامیون به‌تنهایی ۳۲۳.۵ میلیارد کرون بود (کاهش ۱۰ درصدی)، و تعداد کامیون‌های تحویل‌شده به ۲۰۲٬۹۱۱ دستگاه رسید (کاهش ۸ درصدی).
• ولوو برای دومین سال متوالی در اروپا رهبر بازار کامیون سنگین بود؛ سهم بازار ولوو در اروپا ۱۹.۰ درصد و رنو تراک ۹.۴ درصد بود (مجموعاً نزدیک به ۲۸.۴ درصد برای گروه).
• در آمریکای شمالی، سهم بازار ولوو ۸.۴ درصد و مک ۸.۰ درصد بود.
• در برزیل، ولوو با سهم ۲۳.۲ درصدی همچنان رهبر بازار کامیون سنگین است.
• در هند، شرکت مشترک VE Commercial Vehicles با رشد ۲۹ درصدی به ۲۱٬۸۷۶ دستگاه تحویل رسید؛ در چین نیز شرکت مشترک دانگ‌فنگ کامرشال ویکلز ۳۲٬۸۴۸ کامیون تحویل داد.

۳. تراتون گروپ (آلمان، زیرمجموعهٔ فولکس‌واگن) — چهار برند زیر یک سقف

تراتون که اکثریت سهامش متعلق به فولکس‌واگن است، از چهار برند مستقل تشکیل شده است.

• برندهای اصلی: اسکانیا (سوئد)، مان (MAN، آلمان)، اینترنشنال (International، آمریکا — برند سابق ناویستار)، فولکس‌واگن تراک‌اند‌باس (آمریکای جنوبی).
• عملکرد سال ۲۰۲۵: درآمد کل گروه ۴۴.۱ میلیارد یورو بود (کاهش ۷ درصدی نسبت به ۴۷.۵ میلیارد یورو در ۲۰۲۴)، و مجموع خودروهای تحویل‌شده به ۳۰۵٬۴۸۶ دستگاه رسید (کاهش از ۳۳۴٬۲۱۵ دستگاه).
• اسکانیا: درآمد ۱۷.۹ میلیارد یورو (کاهش از ۱۸.۹ میلیارد)، با ۹۴٬۱۰۰ دستگاه فروش؛ سهم بازار اسکانیا در اروپا ۱۷.۹ درصد.
• مان: تنها برند گروه با رشد درآمد در سال ۲۰۲۵ — از ۱۳.۷ به ۱۴.۱ میلیارد یورو، با افزایش ۳۰ درصدی سفارش‌های جدید.
• اینترنشنال: کاهش شدید درآمد از ۱۱.۱ به ۸.۲ میلیارد یورو، عمدتاً به‌دلیل ضعف بازار آمریکای شمالی.
• فولکس‌واگن تراک‌اند‌باس: درآمد تقریباً ثابت (۲.۸ میلیارد یورو)، با رشد اندک در تعداد فروش.

۴. پاکار (آمریکا) — تنها بازیگر غیراروپایی در میان «چهار بزرگ»

پاکار تنها عضو غیراروپایی این گروه است و در آمریکای شمالی و اروپا حضوری قوی دارد.

• برندهای اصلی: کنورث (Kenworth)، پیتربیلت (Peterbilt) — هر دو در آمریکای شمالی — و DAF در اروپا.
• عملکرد سال ۲۰۲۵: در سه‌ماههٔ سوم سال ۲۰۲۵، درآمد به ۶.۶۷ میلیارد دلار رسید (در مقابل ۸.۲۴ میلیارد دلار در دورهٔ مشابه ۲۰۲۴). درآمد نُه‌ماههٔ نخست سال (شامل خدمات مالی) به ۲۱.۶۲ میلیارد دلار رسید و سود خالص این دوره ۱.۸۲ میلیارد دلار بود.
• پاکار همچنین موتورهای خودش را طراحی و تولید می‌کند و از شبکهٔ گستردهٔ نمایندگی (Dealer Network) به‌عنوان یک مزیت رقابتی مهم برخوردار است.
• مدیرعامل پاکار تأیید کرده که تعرفه‌های جدید کامیون موسوم به «بخش ۲۳۲» که از نوامبر ۲۰۲۵ آغاز شد، بر بازار اثرگذار بوده است.

۵. آیودکو گروپ (ایتالیا) و ادغام بزرگ با تاتاموتورز

گروه آیودکو که در سال ۲۰۲۲ از سی‌ان‌اچ ایندستریال (CNH Industrial) جدا شد، تا اخیراً پنجمین بازیگر بزرگ غربی محسوب می‌شد.

• برندهای اصلی: ایودکو (کامیون و وانت سبک)، FPT Industrial (موتور)، آیودکو باس.
• درآمد سالانهٔ آیودکو نزدیک به ۱۵ میلیارد یورو است؛ بخش کامیون به‌تنهایی در سال ۲۰۲۴ نزدیک به ۱۰ میلیارد یورو درآمد داشت و حدود ۱۱ درصد سهم بازار اروپا و آمریکای لاتین را در اختیار داشت.
• مهم‌ترین خبر صنعت در سال‌های ۲۰۲۵-۲۰۲۶: تاتاموتورز هند توافق کرده تا کسب‌وکار غیردفاعی آیودکو را با ارزش حدود ۳.۸ میلیارد یورو خریداری کند. این بزرگ‌ترین تملک تاریخ گروه تاتا و حتی بزرگ‌تر از خرید جگوار-لندرور در سال ۲۰۰۸ خواهد بود. شرکت ترکیبی، با فروش سالانهٔ بیش از ۵۴۰ هزار دستگاه و درآمد ترکیبی نزدیک به ۲۲ میلیارد یورو (حدود ۵۰ درصد از اروپا، ۳۵ درصد از هند و ۱۵ درصد از قارهٔ آمریکا)، تاتاموتورز را به چهارمین تولیدکنندهٔ بزرگ خودرو تجاری جهان تبدیل خواهد کرد. تا تابستان سال ۲۰۲۶ بیشتر تأییدیه‌های نظارتی این معامله صادر شده و انتظار می‌رود نهایی‌سازی آن در سه‌ماههٔ دوم یا سوم سال ۲۰۲۶ صورت گیرد.

بخش دوم: غول‌های چینی — حجم بالا، رقابت فشرده

چین به‌تنهایی بزرگ‌ترین بازار کامیون سنگین جهان است و تولیدکنندگان داخلی آن، با وجود رقابت شدید، در سطح جهانی نیز در حال گسترش صادرات هستند. بازار کامیون سنگین چین در سال ۲۰۲۵ به ۱٫۱۴۵ میلیون دستگاه رسید که نسبت به سال قبل، رشدی نزدیک به ۲۷ درصد را نشان می‌دهد؛ این بازار به‌شدت متمرکز است، به‌گونه‌ای که ۱۰ تولیدکننده برتر، حدود ۹۷ درصد فروش را در اختیار دارند.

رتبه‌بندی فروش کامیون سنگین در چین (کل سال ۲۰۲۵)

به‌طور خاص در بخش کشنده‌های تریلی (Tractor Trucks) که حساس‌ترین زیربخش بازار محسوب می‌شود، آمار سال ۲۰۲۵ نشان می‌دهد:

• فاو تراکس: ۲۲.۹ درصد سهم بازار (رتبهٔ نخست)
• سینوتراک: ۱۸.۱ درصد
• فوتون: ۱۳.۰ درصد
• دانگ‌فنگ: ۱۲.۸ درصد
• شانشی: ۱۲.۶ درصد

این پنج شرکت مجموعاً نزدیک به ۸۰ درصد بازار کشنده‌های چین را در اختیار دارند. در کنار این پنج غول سنتی، شرکت‌هایی مانند ایکس‌سی‌ام‌جی (XCMG) و سانی (SANY) که سابقاً عمدتاً در ماشین‌آلات راه‌سازی فعال بودند، با رشدهای فروش بیش از ۸۰ درصد، به‌سرعت سهم بازار خود را در بخش کامیون سنگین افزایش می‌دهند؛ این روند نشان‌دهندهٔ یکی از ویژگی‌های متمایز بازار چین، یعنی ورود بازیگران تازه‌وارد با رشد بسیار سریع، است.

نکتهٔ مهم دیگر، سرعت بالای جابه‌جایی نوع پیشرانه در این بازار است: در سال ۲۰۲۵، سهم کامیون‌های برقی خالص در بخش کشنده‌ها نزدیک به ۲۱ درصد رشد کرد، در حالی‌که سهم سوخت گاز طبیعی و دیزل هر دو کاهش یافتند.

بخش سوم: ادغام بزرگ ژاپن — ایسوزو در برابر هلدینگ مشترک هینو-فوسو

صنعت کامیون‌سازی ژاپن در سال‌های ۲۰۲۵-۲۰۲۶ شاهد یکی از مهم‌ترین تحولات ساختاری خود بود.

• ایسوزو موتورز: همچنان به‌صورت مستقل فعالیت می‌کند و در بخش کامیون‌های سبک و متوسط، به‌ویژه در بازارهای ژاپن، استرالیا و جنوب شرق آسیا، جایگاه رهبری دارد.
• ادغام هینو و فوسو: تویوتا موتور (مالک هینو موتورز) و دایملر تراک (مالک میتسوبیشی فوسو) توافق کردند تا واحدهای کامیون‌سازی خود را زیر یک هلدینگ مشترک جدید ادغام کنند؛ هر دو شرکت مادر، سهم برابر ۲۵ درصدی از این هلدینگ را در اختیار خواهند داشت. این ادغام، که در ابتدا برای ورود به بورس توکیو تا حدود آوریل ۲۰۲۶ برنامه‌ریزی شده بود، به‌صراحت با هدف مقابله با رقابت روبه‌رشد تولیدکنندگان چینی در حوزهٔ برقی‌سازی و رانندگی خودکار صورت گرفته است.

این ادغام نشان می‌دهد که حتی برندهای تاریخی و مستقل ژاپن نیز برای مقابله با مقیاس و سرعت نوآوری رقبای چینی، ناچار به ترکیب منابع مالی و فنی خود شده‌اند.

بخش چهارم: غول‌های هندی — بازار داخلی عظیم با رقابت فزاینده

بازار خودروهای تجاری هند، با وجود اندازهٔ نسبتاً کوچک‌تر در مقیاس جهانی (حدود ۲۰.۲ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۵، با رشد پیش‌بینی‌شده به ۲۶.۱ میلیارد دلار تا سال ۲۰۳۰)، یکی از پررقابت‌ترین بازارهای جهان است. در سال تقویمی ۲۰۲۵، فروش خرده‌فروشی خودروهای تجاری هند به ۱٬۰۰۹٬۶۵۴ دستگاه رسید که رشدی ۶.۷۱ درصدی نسبت به سال قبل را نشان می‌دهد.

سهم بازار خودروهای تجاری هند (سال تقویمی ۲۰۲۵)

نکتهٔ قابل‌توجه در بازار هند، نزدیک شدن مداوم سهم بازار ماهیندرا به تاتاموتورز است؛ در برخی ماه‌های سال ۲۰۲۵ (از‌جمله اکتبر) ماهیندرا حتی برای مدتی از تاتا پیشی گرفت. این دو شرکت در مجموع همواره بیش از ۶۰ درصد بازار را در اختیار دارند. در رویدادی ساختاری مهم، تاتاموتورز در سال ۲۰۲۵ کسب‌وکار خودروهای تجاری خود را از بخش خودروهای سواری جدا و به‌صورت شرکت مستقل (Tata Motors Commercial Vehicles) در بورس فهرست کرد؛ همین شرکت است که اکنون در حال خریداری گروه آیودکو است و هدف‌گذاری کرده تا سهم بازار داخلی خود را تا سال مالی ۲۰۲۸ به ۴۰ درصد برساند.

تحول ساختاری دیگر، خریداری ۵۸.۹۶ درصد از سهام SML ایسوزو توسط ماهیندرا است؛ هدف این تملک، افزایش سهم بازار ماهیندرا در بخش کامیون‌های سنگین (M&HCV) از حدود ۳ درصد به ۱۲ درصد تا سال مالی ۲۰۳۱ اعلام شده است.

بخش پنجم: مقایسهٔ سهم بازار به تفکیک منطقه (کامیون سنگین، ۲۰۲۵)

این جدول به‌خوبی نشان می‌دهد که برخلاف بسیاری از صنایع دیگر، صنعت کامیون‌سازی فاقد یک «رهبر جهانی واحد» با سهم غالب در همهٔ بازارهاست؛ هر منطقه عملاً میدان رقابت بازیگران متفاوتی است که اغلب پیوندهای تاریخی، تعرفه‌ای و زیرساختی قدرتمندی با آن منطقه دارند.

بخش ششم: اندازهٔ بازار جهانی، پیش‌بینی رشد و روندهای کلیدی

اندازهٔ بازار

برآوردهای مختلف بازار جهانی کامیون به‌دلیل تفاوت در دامنهٔ تعریف، اعداد متفاوتی ارائه می‌کنند:

• بازار کلی کامیون (کلاس ۳ تا ۸): بین ۴۰۰ میلیارد تا نزدیک به یک تریلیون دلار در سال ۲۰۲۵، بسته به این‌که خدمات، قطعات و وانت‌های سبک نیز در محاسبه لحاظ شوند یا نه.
• بازار خاص کامیون‌های سنگین (Heavy-Duty): حدود ۲۳۰ تا ۲۴۰ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۵، با چشم‌انداز رشد به بازه‌ای میان ۲۹۰ تا ۴۶۸ میلیارد دلار تا سال ۲۰۳۴-۲۰۳۵ (بسته به نرخ رشد سالانهٔ فرضی ۴ تا ۸ درصد).
• از نظر تعداد دستگاه، بازار جهانی کلاس ۳ تا ۸ در سال ۲۰۲۵ حدود ۶.۷ میلیون دستگاه برآورد شده که انتظار می‌رود تا سال ۲۰۳۵ از ۱۰.۹ میلیون دستگاه عبور کند.

روندهای کلیدی صنعت در ۲۰۲۵-۲۰۲۶

۱. موج بزرگ ادغام و تجمیع. دو ادغام بزرگ هم‌زمان در حال شکل‌گیری است: ادغام هینو-فوسو در ژاپن و خریداری آیودکو توسط تاتاموتورز. هر دو معامله صراحتاً با هدف افزایش مقیاس و توان رقابتی در برابر تولیدکنندگان چینی توجیه شده‌اند.

۲. سرعت متفاوت برقی‌سازی بین مناطق. چین به‌وضوح پیشتاز فروش کامیون‌های برقی متوسط و سنگین جهان است؛ بیش از ۸۰ درصد فروش جهانی کامیون‌های برقی متوسط و سنگین در سال ۲۰۲۴ در چین رخ داده است. در مقابل، در اروپا و آمریکای شمالی، با وجود معرفی مدل‌های برقی تازه (مانند eActros 600 مرسدس-بنز یا کامیون‌های برقی مان)، حجم فروش هنوز نسبتاً محدود است.

۳. تأثیر تعرفه‌ها و سیاست‌های تجاری. آغاز تعرفه‌های جدید آمریکا بر کامیون‌های وارداتی (موسوم به بخش ۲۳۲) از نوامبر ۲۰۲۵، عدم قطعیت قابل‌توجهی برای تولیدکنندگانی مانند دایملر تراک، ولوو و پاکار ایجاد کرده است.

۴. رکود هم‌زمان بازارهای کلیدی غربی در برابر رشد قوی چین. در سال ۲۰۲۵، بازارهای آمریکای شمالی، اروپا و برزیل به‌طور هم‌زمان با کاهش تقاضا مواجه شدند، در حالی‌که بازار کامیون سنگین چین رشدی نزدیک به ۲۷ درصد را تجربه کرد — روندی که به‌نوبهٔ خود انگیزهٔ دیگری برای صادرات تهاجمی‌تر تولیدکنندگان چینی به بازارهای نوظهور آسیا، آفریقا و آمریکای لاتین فراهم کرده است.

۵. ورود بازیگران جدید از حوزه‌های مجاور. شرکت‌هایی مانند ایکس‌سی‌ام‌جی و سانی، که پیشتر عمدتاً در ماشین‌آلات راه‌سازی فعالیت می‌کردند، اکنون با رشد سریع وارد بازار کامیون سنگین چین شده‌اند و در حال شکل‌دادن به ساختار رقابتی این صنعت در آینده هستند.

جمع‌بندی

نقشهٔ صنعت کامیون‌سازی جهانی در سال ۲۰۲۶ را می‌توان در چند جمله خلاصه کرد: دایملر تراک از نظر درآمد و حجم فروش جهانی، همچنان در صدر قرار دارد و در دو بازار کلیدی اروپا و آمریکای شمالی رهبر است؛ ولوو گروپ با تکیه بر برندهای ولوو، رنو تراک و مک، رهبری اروپا و برزیل را در اختیار دارد؛ تراتون با چهار برند متفاوت (اسکانیا، مان، اینترنشنال، فولکس‌واگن) از تنوع جغرافیایی بالایی برخوردار است؛ و پاکار با کنورث، پیتربیلت و DAF، تنها بازیگر بزرگ غیراروپایی این گروه است. در کنار این چهار غول، آیودکو در حال ادغام با تاتاموتورز هند است که چهارمین گروه بزرگ خودروهای تجاری جهان را خلق خواهد کرد.

در عین حال، تولیدکنندگان چینی نظیر سینوتراک، فاو جیفانگ، دانگ‌فنگ، شانشی و فوتون بر بزرگ‌ترین بازار کامیون سنگین جهان (چین) حکم‌فرمایی می‌کنند و به‌سرعت در حال گسترش صادرات هستند؛ تولیدکنندگان هندی نظیر تاتاموتورز، ماهیندرا و اشوک لیلند بازار داخلی پررقابت هند را در اختیار دارند؛ و در ژاپن، ادغام هینو و فوسو در برابر ایسوزوی مستقل، ساختار تازه‌ای را شکل می‌دهد. مجموع این تحولات نشان می‌دهد که صنعت کامیون‌سازی جهانی در آستانهٔ یک دوره تجمیع، رقابت فزاینده با تولیدکنندگان چینی، و گذار تدریجی به سوی برقی‌سازی قرار دارد — هرچند سرعت این گذار همچنان به‌شدت در مناطق مختلف جهان متفاوت است.

این مقاله بر اساس گزارش‌های رسمی شرکت‌ها (دایملر تراک، ولوو گروپ، تراتون، پاکار، آیودکو)، داده‌های رسمی فدراسیون فروشندگان خودرو هند (FADA)، گزارش‌های آماری بازار چین (China Vehicle News) و چند مؤسسهٔ تحقیقات بازار (از‌جمله Mordor Intelligence، GMInsights، Precedence Research و ResearchAndMarkets) تا تاریخ ژوئن ۲۰۲۶ تهیه شده است. با توجه به نوسانات سریع بازار و معاملات در حال انجام (به‌ویژه ادغام تاتاموتورز-آیودکو)، برخی ارقام ممکن است در ماه‌های آینده تغییر کنند.